مدیریت ورزش

مجموعه های مرکز مطالعات المپیک[1]

نویسنده : فرناندو ریبا[2]   : مدیر مرکز مطالعات المپیک واقع در لوزان سوئیس

مرکز مطالعات المپیک به منظور حفظ یاد و خاطره ی جنبش المپیک ، ایجاد هماهنگی و ترویج پژوهش ، آموزش ، چاپ و انتشار مطالب در زمینه ی جنبش المپیک تاسیس شده است .

این مرکز متعلق به موزه ی المپیک است و از تاریخ 23 ژوئن 1993 م. در پارک المپیک (لوزان _ اوچی ) واقع شده است . موزه المپیک فعالیت هایی فراتر از آن چه که از حوزه های دیگر انتظار می رود انجام داده و به سازماندهی و برگزاری نمایشگاه های دایمی و موقت ، کنفرانس ها و سمپوزیوم ها با موضوع ورزش و المپیزم ، نه فقط در محوطه ی اختصاصی خود بلکه در خارج از آن ، می پردازد.

مرکز مطالعات المپیک  همه ی کارهای انجام شده در این زمینه ( از فهرست نمایشگاه ها تا بررسی دانشگاهی ) را به چاپ رسانده و خبرهایی در مورد جنبش المپیک ، فعالیت های IOC و موزه را منتشر می سازد.

به علاوه ، در المپیادهای ورزشی و بازی های المپیک نقش آفرینی کرده ، به قهرمانان المپیک و مقامات عالی رتبه ی بین المللی خوش آمد گفته و با IOC همکاری نزدیک دارد.

موزه المپبک و مرکز مطالعات ، بزرگترین مرکز جهانی است که به ارایه ی اطلاعات نوشتاری ، دیداری ، شنیداری ، قیاسی و رقومی درباره ی جنبش المپیک و بازی های المپیک می پردازد.

حاصل کار این مرکز برقراری پیوند دائمی بین المپیزم ، مردم ( بیش از یک و نیم میلیون نفر بازدید کننده تا امروز) ، رسانه ها و نهاد های سرتاسر جهان است که جنبش المپیک را مورد مطالعه قرار داده و دنباله رو آن هستند . به منظور انتشار وسیع ارزش های جنبش المپیک ، موزه ی المپیک از سال 1998 م. برنامه ای را برای اصلاح و احیای همه ی نمایشگاه ها طراحی و اجرا کرده است.

بخشی از این برنامه در اصل پرداختن به منشا جنبش المپیک ، تاریخچه و سازماندهی آن بود که به تازگی پایان یافته است و قرار شد که فعالیت های موزه در قالب جدید از تاریخ 23 ژوئن 2001 م. ، آغاز گردد.

OSC پیوند دایمی خود با دنیای خارج از موزه را از طریق پاسخ گویی به خواسته های مردم ، نمایندگان رسانه ها ، دانشجویان و پژوهشگران ، استحکام می بخشد.

در هنگام تاسیس این مرکز چهار هدف اصلی در نظر گرفته شد:

1)    محافظت از یاد و خاطره ی جنبش المپیک از زمان تاسیس آن تا امروز در همه ی شکل ها ، به ویژه اطلاعاتی که در قالب های نوشتاری ، تصویری ، صوتی یا به صورت فیلم ارایه می شود.

2)    مدیریت IOC را از طریق تامین اطلاعات مورد نیاز درباره ی حوزه های کاری نمایندگان IOC (از گذشته تا امروز) تسهیل می کند.

3)    به پژوهشگران و هر فرد دیگری که به جنبش المپیک علاقه دارد ، اجازه ی استفاده و دسترسی به اسناد تاریخی IOC را می دهد و شرایط مناسب برای مراجعه و بهره گیری از امکانات آموزشی را فراهم می سازد.

4)    همکاری با امور پژوهشی و ابتکاری دانشگاه ها در زمینه ترویج المپیزم و کمک به آنها .

با توجه به اهداف یاد شده ، می توان OSC را به هفت بخش یا اداره تقسیم کرد :

-       آرشیو تاریخیIOC

-       کتابخانه

-       بخش مستندسازی

-       خدمات تصویری (عکس)

-       بخش صدا و تصویر

-       خدمات آموزشی

-       بخش روابط خارجی

مسوولیت این مرکز در مسیرتعیین شده برعهده سی نفرازمتخصصان انواع رشته ها (علم اطلاع رسانی، شاخه های ورزشی مختلف، تاریخ شناسی، جامعه شناسی، فنون دیداری وشنیداری) است.

آن ها از دانش تخصصی مورد نیاز درباره ی جنبش المپیک به طور کامل برخوردارند.

مرکز مطالعات المپیک با شورای پژوهش ، متشکل از متخصصان دانشگاه های سراسر جهان که به انجام پژوهش یا ارایه ی مقاله های ارزشمند درباره المپیزم شهرت دارند ، نیز همکاری می کند.

مرکزمطالعات المپیک به منظور اجرای پروژه های پژوهشی عظیم ازتجربه هاوتخصص آن ها بهره مند می گردد.

آرشیو تاریخی

هدف بخش آرشیو ، حفظ و نگه داری میراث تاریخی بین المللی المپیک و انتشار یاد و خاطره ی جنبش المپیک است . آرشیو تاریخی موزه المپیک شامل بیش از 870 متر سند نوشتاری (از سال 1894 تا 1984 م.) است .

آرشیو عملیاتی[3] اطلاعات مورد نیاز از سال 1985 م. تا امروز را در برگرفته و تحت سرپرستی IOC و به صورت جداگانه اداره می شود . آرشیو عملیاتی مسیر انتقال اطلاعات را به تدریج و گام به گام طی کرده و به پیش می رود .

با ایجاد بانک اطلاعاتی SIM[4] در سال 1998 م. ، 25 درصد از فایل ها ی این آرشیو در بانک اطلاعاتی انبارشده است . مجری متخصص در رشته اطلاع رسانی به سازماندهی مجدد ، انبار کردن و تعمیر فایل ها می پردازد .

با در نظر گرفتن تشکیلات و فعالیت های IOC ، مجموعه های فایل های موجود برای مشاهده به صورت زیر طبقه بندی شده است :

-مکاتبات نمایندگان IOC ( تا کنون 7 مورد و شامل دست نوشته های احیا کنندگان بازی های المپیک ، بارون پیرکویرتن)

- نامه های اعضای IOC

 - سازماندهی بازی های المپیک

-برقراری ارتباط با کمیته های ملی المپیک

-برقراری ارتباط با فدراسیون های بین المللی ورزشی

-انتخاب شهرها و رویدادهای ورزشی

-مجریان IOC

-برقراری ارتباط با نهادهای ورزشی غیر المپیکی و نهادهای غیر ورزشی

-فرهنگ ، پشتیبانی و رسانه های گروهی

-انتشارات IOC

-مجموعه های خصوصی

در سال 1999 م. آرشیو تاریخی IOC  به یک مجموعه بسیار نفیس ، آرشیو لرد کیلانین[5]، دست یافت.

او نماینده ایرلندی کمیته بین المللی المپیک (از سال 1972 تا 1980 م. ) بود و در دفتر کارش واقع در دوبلین آرشیو نفیسی متعلق به نماینده پیشین را نگه داری می کرد .این آرشیو در لوزان نگه داری شد و بعداز مرگ او (بنا به خواسته ی خودش ) در معرض دید همه قرار گرفت .

این اسناد بسیار جالب و از نظر محتوا بسیار غنی ، از آنجا که سال ها در شرایط نامناسب نگه داری شده اند نیاز به مراقبت دارند و روند بایگانی کردن آن ها طولانیست .این اسناد در حدود 50 متر سند نوشتاری را در بر می گیرد .

اکنون آرشیو تاریخی مرکز مطالعات المپیک برای دانشگاهیان و متخصصان جهان شناخته شده و قوانین استفاده از آرشیو IOC در سایت موزه المپیکwww.museum.olympic,org موجود است . با استفاده از استانداردهای نگهداری رکورد اروپایی ، امکان دستیابی برابر و رایگان به آرشیو برای همه مردم فراهم شده است. در مدت سه گذشته ، تعداد زیادی از پژوهشگران ( مجریان برنامه های پژوهشی دوره تحصیلات تکمیلی ) به این آرشیو مراجعه و از آن بازدید کرده اند.

دانشجویان Phd و اساتید جوان در ابعاد مختلف جنبش المپیک تخصص داشته اند و با پرسش های ارزشمند و درخواست های با اهمیت خود ، دانش ما از مجموعه ها را محک زدند .

ابتکاری بودن برخی از یافته هایشان تلقی ما از ارزش این آرشیو تاریخی هم سنگ با یک معدن طلا برای فردی که زمان زیادی صرف مطالعه ی آن کرده است را مورد تایید قرار داد .

با توجه به موضوعات در خواست شده ، آرشیو بازی های المپیک زمستانی و تابستانی ، مکاتبات بین IOC وکمیته ی سازمان دهنده ی بازی های المپیک هنوز در راس فهرست مراجعات قرار دارد .

صورت جلسه هیئت اجرایی IOC ، نشست ها و آرشیو نمایندگان و اعضای IOC در مراتب بعدی قرار می گیرد .بخش آرشیو تاریخی، با خدمت رسانی به IOC و در مقیاسی وسیع تر به جامعه ی رو به رشد علمی و ورزشی ، امکان دسترسی مداوم به گنجینه های منحصر به فرد یاد و خاطره ی المپیک را فراهم می کند . جدول آماری سالانه از 1997م. تا 2000م. ارایه می شود:

جدول مقایسه آماری امانت دادن کتاب از سال 1997 تا 2000م.

کتابخانه

کتابخانه مسوولیت تهیه و حفظ کتاب هایی با موضوع المپیک را برعهده دارد . کتابخانه هدف ارایه ی کامل ترین مجموعه ی موجود از کتاب هایی با موضوع جنبش المپیک و سایر رشته ها در مورد ورزش ( فلسفه، روانشناسی، جامعه شناسی، اقتصاد، فن آوری، پزشکی ، هنرو ...) به عموم مردم و خانواده ی المپیک را پی می گیرد.

کتابخانه موزه با کتابخانه های دیگر تفاوت دارد زیرا فعالیت های مختلفی را به طور همزمان انجام می دهد:

-       کتابخانه عمومی: قابل استفاده عموم مردم است .

-       کتابخانه تخصصی : تامین منابع مورد نیاز رشته های المپیزم و ورزش های المپیک را بر عهده دارد .

-       کتابخانه حفاظتی : این بخش با موزه ادغام شده و بر ارزش های تاریخی تاکید می ورزد .

-       کتابخانه شرکت ها:نشریه های IOC و موزه ی المپیک را در دسترس همه ی مردم قرارمی دهد.

مجموعه ها

تا پایان سال 2000 میلادی تعداد 17135 تک نگاشت ، 370 عنوان نشریه ، 36 عدد لوح فشرده در کتابخانه مرکز مطالعات موجود بود و موضوعات زیر را در بر داشت:

-فایل مربوط به شهرهای انتخابی برای برگزاری بازی ها

-گزارش های رسمی بازی ها

-Olympic Review و بیانیه المپیک

-نشریه فدراسیون های بین المللی ورزشی

-نشریه کمیته های ملی المپیک

-نشریه های علمی و پزشکی تحت نظارت کمیسیون پزشکی IOC

-پایان نامه های دوره های کارشناسی و تحصیلات تکمیلی

-مجموعه ای نفیس شامل کتب قدیمی ( قدیمی ترین کتاب متعلق به قرن 16 میلادی است ) و کتب هنری شامل کلیشه های حکاکی شده.

-کتاب هایی برای جوانان ( داستان های طنز و مستند )

کتابخانه تلاش زیادی صرف ترمیم مجموعه آثار پیر کوبرتن و جمع آوری آنها کرده است . فهرستی از کتاب ها ، متعلق به بارون کوبرتن ، که در ماه مه 1944م. در لوزان حراج شده بود ، وجود دارد.

مراجعه

فهرست رایانه ای کتابخانه امکان دسترسی به اسامی منابع را با مراجعه به شبکه ی کتابخانه ی دانشگاه سوئیس(RERO) ، به زبان فرانسوی و به زبان انگلیسی در نشانیwww.rero.ch/vtls/english

برای دانشگاه های مادر از سراسر جهان فراهم می کند .

فهرست فصل نامه های جدید از ژانویه سال 1999 م. نیز به وسیله ی کتابخانه بایگانی شده و در سایت موزه ، مرکز مطالعات المپیک و کتابخانه قابل دستیابی است .

خدمات

کتابخانه خدمات زیر را ارائه می دهد :

-امانت دادن کتاب :  فردی که در سوئیس اقامت دارد می تواند هر ماه 6 کتاب امانت بگیرد . امانت دادن کتاب به صورت کتبی ( با ارائه ی در خواست کتبی ) نیز امکان پذیر است اما فقط کتابخانه های داخلی یا کتابخانه هایی که خدمات کتاب رسانی بین المللی ( خارج از سوئیس) دارند (نه به صورت امانت دادن به فرد ) می توانند از آن استفاده کنند .

-درخواست مقاله از مرکز منابع اطلاعاتی ورزشی : از این طریق دانشجویان و پژوهشگران با پرداخت مبلغی می توانند به مقاله ای که در کتابخانه موجود نیست ، دست یابند.

-استفاده از خدمات کتابخانه به صورت رایگان :

همه ابزارها و امکانات مورد نیاز برای دستیابی رایگان به منابع کتابخانه فراهم شده است . میز و صندلی برای بازدید کنندگان و کتاب خوانان ، یک دستگاه فتوکپی ، شبکه ی رایانه ای ، امکان استفاده از اینترنت ( فقط دستیابی به شبکه IOC و سایت موزه ) و درایو مخصوص استفاده از لوح فشرده .

-برای دانشجویان و پژوهشگران ، اتاق مطالعه در نظر گرفته شده است که محیطی آرام و مناسب است و تجهیزات لازم (رایانه، دستگاه میکروفیلم) را دارد.

کتابخانه ها در راستای همکاری با بخش های دیگر OSC، به بازدبد کنندگان خوش آمد گفته، انواع خدمات کتابخانه را شرح داده و محوطه کتابخانه را به آنان نشان می دهد .

بنا به درخواست مراجعه کنندگان ، خدمات اطلاع رسانی ، آموزش دانشجویان را نیز در بر می گیرد تا بتوانند برای کسب مهارت استفاده از ابزارهای اطلاع رسانی ( فهرست ها ، بانک اطلاعاتی ، لوح فشرده ، اینترنت و غیره ) آموزش ببینند.

کتابخانه به طور مرتب برای دعوت به نمایشگاه های موقتی موزه دعوتنامه ارسال می کند . به مناسبت برگزاری المپیک سیدنی ، کتاب هایی در مورد ادبیات استرالیایی ، فرهنگ بومی و بافت جانوری ایسلند به چاپ رساند .

کتابخانه در طول هفته المپیک اقدام به برگزاری کارگاهی با موضوع طنز کرد که با موفقیت زیادی رو به رو شد. از سال جاری ، با همکاری بخش خدمات آموزشی ، خدماتی ( کتابشناسی ، بحث درباره موضوعات المپیزم)را به کودکان دبستانی ارائه می دهد.

بخش مستند سازی

هدف اصلی این بخش تامین نیازهای گوناگون افراد مختلف علاقه مند به جنبش المپیک است . به منظور دستیابی به این هدف ، مجموعه ای غنی از موضوعات مستند ( به غیرازکتاب) از جمله بروشور و کتاب های راهنما ( به مناسبت برگزاری بازی های المپیک یا رویدادهای ورزشی دیگر ، گزارش های مطبوعاتی) فایل های اطلاعاتی و غیره به وسیله ی IOC  یا موزه المپیک تهیه شده است .

مجموعه ها

مجموعه بخش مستندسازی بیش از هزار فایل مضمونی[6] که موضوع اصلی آن تاریخ جنبش المپیک ، کمیته بین المللی المپیک،بازی های المپیک وبه طورکلی ورزش است را دربردارد.فایل های موضوعی[7] هنوز هم به شکل چاپی هستند . آن ها در اصل برای بخش مستند سازی تهیه شده بودند تا به سرعت اطلاعات مورد نیاز در مورد انواع موضوع های تاریخی را (در محدوده  داخلی) ارائه دهند.

البته،این اسناددرحال حاضر هم موارد استفاده ی داخلی و هم عمومی دارد. به منظور بهبود بخشیدن به مدیریت این بخش ، قرارست که یک نظام مدیریت اسناد در این نهاد نصب شود .

مجری این بخش با صورت جلسه ی همایش های هیئت های اجرایی IOC ، نشست های IOC، گزارش های رسمی ، نسخه هایی از Olympic Message , Olympic Review و نشریه های تجاری، اینترنت و بانک اطلاعاتی (JORES) شامل اسامی همه ی ورزشکاران ، نتایج رویدادهای ورزشی و بازی های المپیک سروکاردارد.

این بخش در هر ماه با در حدود 300 درخواست مختلف سروکار دارد .

بخش مستند سازی علاوه بر فعالیت های یاد شده ، میزبانی از پژوهشگران ، تامین خواسته هایشان و حمایت از آنان را برعهده دارد و بین آنان و بخش های دیگر این مرکز ارتباط برقرار می کند .

هدف بخش مستندسازی بهبود بخشی مداوم به خدماتی است که به منظور ارتقاء سطح آگاهی کاربران از المپیزم ارائه می شود.