SE چيست و چگونه کار مي کند ؟

SE يک برنامه آموزشي و مدل آموزشي است که به منظور فراهم آوردن تجربيات غني آموزشي ورزشي براي پسران و دختران در زمينه تربيت بدني طراحي شده است. SE يک مفهوم آموزشي دارد که نمي تواند به راحتي با برنامه هاي فعاليت هاي چندگانه و واحدهاي کوتاه متناسب شود. SE هم چنين مفاهيم آموزشي مهمي دارد به طوريکه اهداف آن کسب بهترين موفقيت است از طريق ترکيب آموزش مستقيم، کار مشارکتي در گروههاي کوچک و آموزش همسالان نسبت به اتکاي کلي به آموزش مستقيم و تمرين مدار.

ويژگي هاي پايه

SE 6 ويژگي کليدي دارد که از چگونگي اجراي ورزش در جامعه و محيطهاي بين مدرسه اي ناشي مي شود. ( مثلاً آنها شکلي از فعاليت هاي معبتر در يک فرهنگ بزرگتر ناشي مي شوند ). اين ويژگي ها عبارتند از : فصول، وابستگي، رقابت رسمي، مسابقات پاياني، ثبت نتايج و برگزاري جشن.

فصول . يک واحد در SE  اغلب 2 تا 3 بار طولاني تر از واحدهاي تربيت بدني است. فرض کاربردي اين است که کم و بيش، فعاليت هاي کمتر با عمق بيشتر موجب نتايج آموزشي بهتري نسبت به آنچه که از واحدهاي کوتاه و فعاليت هاي چندگانه به دست مي آيد، مي شود.

دانش آموزان در ابتداي فصل اعضاي تيم ها مي شوند. و وابستگي خود را با تيمشان در تمام فصل حفظ مي کنند. دانش آموزان به عنوان يک تيم ، برنامه ريزي مي کنند، تمرين مي کنند، و مسابقه مي دهند . اين ويژگي از اين مورد نيز ناشي مي شود که که پيشنهاد مي کند : اغلب مفاهيم اجتماعي ناشي از تجارب ورزشي است به علاوه بخش بزرگي از رشد فردي اغلب به تجارب مثبت ورزشي نسبت داده مي شود که اساساً با وابستگي به يک گروه پايدار ( ثابت ) ارتباط دارد.

رقابت رسمي. فصول ورزشي بوسيله يک برنامه زمان بندي رقابت رسمي که در فصول تمرين جاي گرفته است تعيين مي شود دو ويژگي وابستگي و رقابت رسمي در ترکيب با هم فرصتي را براي برنامه ريزي و هدف گزيني فراهم مي کنند که زمينه اي را خلق مي کنند جهت دنبال کردن نتايج مهمي که براي مطالعات مفهوم واقعي دارد.

مسابقات پاياني. اين در طبيعت ورزش است که مشخص کند بهترين، در يک فصل بخصوص کيست و براي ديگران، مشخص کردن ميزان پيشرفتشان در ارتباط با نتايج آن. مسابقات نهايي ( فينالهاي دوميداني، مسابقات قهرماني واليبال و ... ) فرصتي را براي برگزاري جشنواره که يکي از ويژگي هاي برجسته بازي و ورزش است خلق مي کند.

ثبت نتايج. رکوردها ( شوت به دروازه ، دفاع، توپ ربايي و.. ) بازخوردي براي افراد و گروه ها فراهم مي کند.

نتايج به تعيين استانداردها کمک مي کند و براي تعيين اهداف، اساسي محسوب مي شوند. هم چنين رکوردها به تعيين قوانين محلي ورزشي کمک مي کنند.

برگزاري جشن. رقابت هاي ورزشي رويدادهايي هستند براي برگزاري جشن از جشنواره بزرگ مربوط با بازي هاي المپيک تا يک مهماني شب جمعه در مسابقات فوتبال دبيرستان تا جشنواره خانوادگي بازي هاي فوتبال کودکان. در SE معلمان و دانش آموزان به منظور خلق يک جشنواره دائمي با هم کار مي کنند تا بهبود، تلاش سخت، و بازي جوانمردانه را جشن بگيرند ( پوسترها، رنگهاي تيمي، معرفي بازيکنان، اهداء جوايز، ضبط ويدئويي ) اين مسأله بايد مدنظر قرار گيرد که هيچ کدام از اين ويژگي ها عموماً در تربيت بدني وجود ندارد. در عوض تربيت بدني اغلب به عنوان يک برنامه آموزشي متنوع با واحدهاي کوچک مطرح است. دانش آموزان اغلب نمي دانند که چه چيزي در کلاس اتفاق خواهد افتاد هنگامي که وارد فضاي آموزشي مي شوند. عضويت تيمي در طول دروس تغيير مي کند( تجارب کلي در برگزاري جشن از بين مي رود ).

به هرحال SE ورزش نهادينه شده نيست.  SE به واسطه 3 راه متمايز، متفاوت مي شود : نيازهاي مشارکتي، رقابت متناسب و نقش هاي متفاوت. SE  معتبر مي ماند اگر چه به منظور تطابق با اهداف محيط آموزشي تعديل مي شود.

نيازهاي مشارکتي. در SE همه دانش آموزان هميشه درگيرند. اين نياز از اندازه تيم ها، طبيعت رقابت ها ( اشکال بدون حذف شدن ) ، مسابقات پاياني ( همه بازيکنان و تيم ها درگيرند ) وزمان بندي موقعيت بازي ( همه دانش آموزان به طور مساوي بازي مي کنند و فرصت برابر باري يادگيري دارند ) متأثر است.

رقابت متناسب . اشکال ورزشي مورد استفاده در SE  به صورت توسعه اي با توانايي هاي دانش آموزان متناسب مي شود. اشکال بازي بزرگسالان مورد استفاده قرار نمي گيرد. بازي هاي با اندازه کوچک با قوانين، فضاها و تجهيزات تعديل شده عموميت دارند. هنگامي که سخت و جوانمردانه بازي کردن براي بردن مورد تأکيد است باشد ........... .

نقش هاي متفاوت. در SE  دانش آموزان نقش هاي مختلفي را ياد مي گيرند، در حالي که در ورزش و عموماً در تربيت بدني، آنها فقط نقش اجرا کننده را ياد مي گيرند. در SE  همه دانش آموزان نقش هاي اجرا کننده، داور، و امتياز نگهدار را براي هر ورزش ياد مي گيرند. ديگر نقش ها از قبيل مربي، مدير، تمرين دهنده، آمارگر، مسئول تبليغات، عضو هيأت ورزشي با تغيير فصول و ورزش ها جابجا مي شوند. هنگامي که دانش آموزان مسئوليت اين نقش ها را قبول مي کنند چندين نتيجه مهم حاصل مي شود. همچنان که دانش آموزان نقش ها را ياد مي گيرند و براي تجربيات ورزشي خود مسئوليت پذيرتر مي شوند. نقش مديريتي و آموزشي معلم کاهش مي يابد. هم چنين دانش آموزان اين آگاهي را کسب مي کنند و اين نگرش را توسعه مي دهند که آنها را شرکت کنندگان آگاه تري در فرهنگهاي ورزشي بزرگسالان خواهد ساخت.

 

ويژگي هاي آموزشي

يک SE  موفق بر چند ويژگي آموزشي متکي است. در حالي که در اين مدل نياز نيست که شکل ويژه اي از آموزش براي همه سطوح بوسيله همه معلمان در همه ورزش ها مورد استفاده قرار گيرد شواهد پيشنهاد مي کند که تشابهاتي ميان مدل هاي موفق  وجود دارد. اين ها عبارتند از : وظايف مديريتي روزمره، تيم هاي وظيفه اي، آموزش همسالان، برنامه ريزي مشارکتي و مکانيسم هاي موفق حل تعارض.

وظايف مديريتي روزمره. بدون توجه به مدل آموزشي، معلمان اثربخش با دقت آموزش مي دهند و به دانش آموزان زمان کافي براي تمرين وظايف مديريتي مي دهند. وظايف مديريتي روزمره که براي اجراي موفق SE  برجسته ترين هستند عبارتند از : استفاده از فضاي خانگي براي تيم ها ، برنامه عادي که اغلب تمرينات مهارتي تيم ها را در زمين خانگي اشان شامل مي شود، رقابت هاي زماني که شروع و پايان آن با علامت است، تغييرات زماني بين مسابقات براي ارنج کردن دوباره رقابت کنندگان، داوران و امتيازنگهداران ( عموماً تکاليف انجام شده براي مديران و مربيان تيم ها ) و وظايفي که از طريق آن امتياز نگهداران نتايج را به مربيان و آمارگران مي دهند تا آنها را براي جلسه بعدي کلاس آماده کنند.

تيم هاي وظيفه اي. بسياري از کاربردهاي موفقيت آميز SE  در تيم هاي وظيفه اي خلاصه مي شود. يک کلاس نرمال 24 نفر به 3 تيم تقسيم مي شوند. براي هر مسابقه زمان بدني مشخص دو تا از تيم ها مسابقه مي دهند در حالي که تيم سوم داوران و امتياز نگهداران را تشکيل مي دهند. براي مثال در يک رقابت واليبال 3 در برابر 3 هر کلاس ممکن است 3 تيم 3 نفره داشته باشد که مسابقه مي دهند. بازي ها 8 تا 10 دقيقه به طول مي انجامند. هنگامي که تيم الف و ب مسابقه مي دهند تيم ج مسئوليت داوري و امتياز نگهداري را دارد. در بازي بعد تيم الف و ج با هم مسابقه مي دهند و تيم ب تيم وظيفه اي خواهد بود.

آموزش همسالان. SE  با اتکاء به مربياني است که نقشي فعال در آموزش اعضاي تيم هاي خود دارند. مربيان تمرينات مهارتي را رهبري مي کنند. به طور چشم گير آموزش همسالان رخ خواهد داد زيرا همه اعضاي تيم براي رسيدن به يک هدف کار مي کنند به طوريکه عملکرد همه اعضاء در موفقيت تيم دخيل است. شواهد پيشنهاد مي کنند که ويژگي آموزش همسالان در اين مدل بسيار مورد علاقه دانش آموزان است و به نظر مي رسد براي معلمان در رسيدن به نتايج ارزشمند است.

برنامه ريزي مشارکتي. مربيان براي انجام مسابقات در قالب يک تيم کوچک با تيم هايشان برنامه ريزي مي کنند. تيم ها در رابطه با مهارتها و استراتژي هايي که در طول فصل دارند بحث مي کنند. تيم ها نام خود را انتخاب مي کنند و در بعضي موارد يک لباس تيمي مشخص دارند. همه اين ها به برنامه ريزي مشارکتي نياز دارد. معلمان اغلب با مربيان در رابطه با روش هاي مطرح شده به منظور برنامه ريزي راحت و موفق، کار مي کنند.

مکانيسم هاي حل تعارض. با وجود دانش آموزان در تيم ها در طول يک فصل تعارضات به وجود خواهد آمد. تعارضات در درون تيم ها و بين تيمها در طول رقابت ايجاد مي شود.

مکانيسم هاي حل تعارض ضروري هستند و جنبه هاي مهمي از SE  خواهند بود. دانش آموزان بايد شيوه هاي مناسب و نا مناسب براي پاسخ دادن به تصميمات داور را آموزش ببينند و اين رفتارها مي بايست پذيرفته شوند.

اغلب مدل هاي SE  از نشانه هاي بازي جوانمردانه و کارت هاي زرد و قرمز که در جريان برگزاري مسابقات تيم ها هنگام واکنش نامناسب بازيکنان رخ مي دهد استفاده مي کنند . در کار کردن با بچه ها مکانيسم هايي از قبيل فرد و زوج يا سنگ کاغذ قيچي مي تواند براي حل مشاجرات تيمي يا بين تيمي استفاده شود. اغلب مدل هاي دبيرستاني در استراليا و نيوزلند شامل يک هيأت ورزشي منتخب از دانش آموزان است که تعارضات داخلي تيم ها و بين تيم ها را حل مي کند.

 

اهداف دراز مدت و عيني

SE  سه هدف اساسي دارد. به دنبال آن است تا به دانش آموزان کمک نمايد تا افرادي شايسته، با سواد و پرشور ورزشي باشند.

يک فرد شايسته ورزشي به اندازه کافي مهارت و درک توسعه يافته اي دارد و مي تواند استراتژي هاي مناسب با پيچيدگي بازي را اجرا کند. به طوري که قادر است به عنوان يک بازيکن آگاه در بازي ها شرکت کند.

در مقايسه با روش هاي تربيت بدني، SE  بر استراتژي هاي بازي بيش از توسعه مهارت ها به تنهايي، تأکيد مي کند. بازي هاي با اندازه کوچک اغلب براي آموزش تدريجي مهارتها و استراتژي هاي پيچيده تر با هم استفاده مي شود. يک فصل فوتبال ممکن است با تأکيد بر رقابت هاي 1 نفر در برابر 1 نفر مانند دريبل کردن، تکل زدن، شوت زدن، دفاع آغاز شود و در ادامه با رقابت 2 در برابر 2 مانند پاسکاري به عنوان مهارت و تعادل روي زمين  و دفاع پشت سر هم به عنوان تاکتيک معرفي شود. يک رقابت 3 در برابر 3 يا 4 در برابر 4 براي تمرکز بر حمله بازي دروازه بان و چرخش، دفاع کمکي توسعه مي يابد.

يک فرد با سواد ورزشي قوانين، آيين و رسوم ورزشها را درک و براي آنها ارزش قائل مي شود تمايز ميان تمرينات ورزشي خوب و بد را تشخيص مي دهد و براي توسعه آگاهي خود در جهت بهبود تمرينات ورزشي تمايل دارد و فعاليت مي کند. چنين افرادي در زمان کوتاهي در فرهنگ ورزشي بزرگسالان خواهد بود و اين هدف خوش بينانه ترين نتيجه اي که براي دانش آموزاني که SE  را تجربه مي کنند، نشان مي دهد.

يک فرد علاقه مند به ورزش در ورزش ها به عنوان بخشي از فعاليت هاي زندگي شرکت مي کند و به گونه اي فعاليت مي کند که آماده است تا از فرهنگ ورزش حمايت کند و آن را ترويج کند براي اينکه براي افراد بيشتري در دسترس باشد.

 

از طريق شرکت در SE دانش آموزان مي توانند به اهداف زير دست يابند :

·       توسعه مهارت ها و آمادگي جسماني ويژه ورزش ها

·       تصديق و توانايي اجراي استراتژي هاي بازي در ورزش

·       شرکت در سطح متناسب با مرحله پيشرفتشان

·       سهيم شدن در برنامه ريزي و مديريت تجارب ورزشي خودشان

·       پذيرش مسئوليت رهبري

·       کارکردن به صورت اثربخش در گروه به منظور دست يابي به هدف مشترک

·       گسترش قابليت تصميم گيري منطقي در رابطه با مسائل ورزشي

·       توسعه و کاربرد دانش داوري و تمرين

·       تصميم گيري داوطلبانه براي شرکت در ورزش در اجتماع و بعد از مدرسه

همانگونه که اين ويژگي نشان مي دهد شواهد معتبر پيشنهاد مي کنند که مي توان به اين اهداف در موقعيت هاي متفاوت در بسياري از سطوح تربيت بدني تحقق بخشيد اما نياز به تغييراتي در کار به عنوان روش معمول براي سازماندهي و اجراي برنامه تربيت بدني مي باشد.