ادغام کردن تربيت بدني با ساير حوزه هاي درسي
ترجمه از : جواد ادبي - دانشجوي دكتراي دانشگاه تربيت معلم تهران
Tying It All Together
Integrating Physical Education and Other Subject Areas
ادغام کردن تربيت بدني با ساير حوزه هاي درسي
هر روز معلمان تربيت بدني بيشتري در فعاليتهاي ادغامي با معلمان ساير حوزه هاي درسي مي پردازند. اين مقاله فوايد ادغام را روشن ساخته و رهنمودهايي برنامه ريزي فعاليتها ارائه مي کند.
فعاليتهاي ادغامي راهبرد کنوني براي افزايش همکاري معلم و انگيزه دانش آموزان است. در بهترين حالت، فعاليتهاي ادغامي يادگيري در همه حوزه هاي درسي درگير را افزايش مي دهد و روابط موجود ميان حوزه هاي درسي گوناگون را آشکار مي سازد. بسياري از برنامه هاي بهبود براي مناطق آموزشي، فعاليتهاي ادغامي را آغاز کرده اند. مديران مدارس ابتدايي از معلمان کلاسها و متخصصان حوزه هاي تربيت بدني مي خواهند تا در جستجوي راههايي باشند تا موضوعات حوزه هاي درسي مختلف را شناسايي کنند، در حاليکه مديران مدارس راهنمايي و دبيرستان در حال قرار دادن معلمان دروس مختلف در تيمهاي مشارکتي هستند.
فعاليتهاي ادغامي چه هستند؟
به منظور ايجاد فعاليتهاي ادغامي ارزشمند معلمان تربيت بدني نياز دارند هدف و فرايندهاي ادغام را درک کنند. اولاً فعاليتهاي ادغامي محدوود به دستکاري حروف و برگه هاي تمريني که در گذشته بسيار رايج بوده اند نمي باشد. در برنامه درسي براي اين فعاليتها جايي وجود دارد اما اين فعاليتها هدفهايي که براي تفکر سطح بالاتر هستند را برآورده نمي سازند. نکته مهم در ادغام موفق اين است که يادگيري دانش آموز در همه حوزه هاي درسي ادغام شده حداکثر باشد. يک فعاليت ادغامي بايستي به عنوان فرايند « تقسيم موضوع » ميان دروس مختلف در نظر گرفته شود. در بهترين حالت، فعاليتهاي ادغامي جنبه هاي ارزشمند و منحصر به فرد هر کدام از حوزه هاي درسي را مورد تأکيد قرار مي دهد و آنها را با هم تلفيق مي کند و فعاليتهاي ادغامي ارتباطات ميان حوزه هاي درسي را که وقتي به صورت مجزا مطالعه مي شدند قابل درک نبودند، آشکار مي سازد. براي مثال، دانش آموزان مي توانند در کلاس علوم اهرمهاي مختلف بدن انسان را مورد شناسايي قرار دهند و سپس در همان هفته فوايد و نقاط ضعف هر طبقه از اهرمها را در درس غلت زدن مشخص سازند. اين دانش آموزان با مطالعه اهرمها به صورت کاربردي، درک بيشتري از اهرمها به دست مي آورند. اين درک و فهم جديد آنها را قادر مي سازد تا عملکرد خود را در فعاليتهاي روي دستگاهها و غلت زدن بهبود بخشند. در شکل حداقل آن، يک فعاليت ادغامي بايستي اثر بخشي همه معلمان درگير را افزايش دهد و عملکرد دانش آموزان را در هر کدام از حوزه هاي درسي ادغام شده بهبود بخشد. براي مثال در يک نوع بازي آمادگي، دانش آموزان به صورت دونفره حرکات مربوط به آمادگي را در ايستکاههاي مختلف انجام مي دهند. هر کدام از زوجها ليستي از سوالات را دريافت مي کنند که آنها را در مسير دويدن دور آمريکا راهنمايي مي کند. نام 50 ايالت آمريکا به ترتيب و نظم جغرافيايي مناسب روي زمين سالن نصب مي شود. پاسخ به هر سوال آن دو نفر را به يک ايالت خاص راهنمايي مي کند که در آنجا تمرينهايي انجام مي دهند و سوال جديدي دريافت مي کنند. وقتي که سطوح آمادگي دانش آموزان با تکميل 50 ايالت بهبود يافت، دانش آموزان جهت 50 ايالت را به جاي اينکه از روي نقشه متن مطالعه کنند، به صورت فعال آنها را درک مي کنند.
فوايد يکپارچه سازي و ادغام
ادغام به طرق متعددي به برنامه هاي تربيت بدني کمک مي کند. همکاري و تشريک مساعي با معلمان ساير دروس مي تواند بينش تازه اي به برنامه هاي تربيت بدني بدهد. تربيت بدني مي تواند به طور گسترده تري به عنوان مکمل برنامه درسي مدراس شناخته شود. متخصصان تربيت بدني، متخصصان ساير حوزه هاي درسي و معلمين کلاسها توجه و علاقه جديدي به حوزه هاي درسي ديگر پيدا مي کنند. فعاليتهاي ادغامي فوايدي را براي دانش آموزان مختلف نيز به همراه دارد. ممکن است دانش آموزاني که به طور معمول علاقه مند به تربيت بدني نيستند در اثر فعاليتهاي ادغامي داراي انگيزه شوند چون فعاليتهاي ادغامي به آنها يک ابزار شناختي همانند موفقيت جسماني مي دهد. دانش آموزاني که در کلاسهاي تربيت بدني مي درخشند اما در ساير درسها ناکام هستند، اگر با اين چالشها و مشکلات به صورت ورزشي مواجه شوند مي توانند يک مفهوم را درک کنند، يک سري از علائم را به خاطر بسپارند و يا بر يک سري از فرايندهاي مبنا مسلط شوند. براي مدت زماني طولاني مي دانستيم که بهترين يادگيري دانش آموزان از طريق تجارب يادگيري فعال است و تربيت بدني مي تواند به عنوان موتوري براي توليد اين نوع تجربه باشد. بسياري از مفاهيم خلاصه و کامل وقتي که در زمينه هاي جسماني تجربه شوند به آساني فهميده مي شوند. همچنين مي دانيم که بهترين يادگيري دانش آموزان از طريق تکرار و بازخورد است. فعاليتهاي حرکتي ادغامي عمده ( بزرگ ) که دانش آموزان را براي تکرار پاسخها بر مي انگيزاند، فرصتهايي براي پاسخهاي بالاتر در فعاليتهاي گروهي و همچنين درسهاي ديگر فراهم مي کند. سرانجام مي دانيم که علائم و فرايندهاي ساده وقتي که در زمينه هاي متنوع تمرين شوند بهتر ياد گرفته مي شوند و فعاليتهاي حرکتي بزرگ ادغامي، به آساني اين تنوع را فراهم مي کند.
پديد آوردن فعاليتهاي ادغامي
همانند هر راهبرد جديد، انجام يک پروژه جديد فوايد و مشکلاتي به همراه دارد که بايد به آنها توجه شود. متخصصان تربيت بدني بايستي اين عقيده را بپذيرند و انتقال دهند که کارهاي ادغامي در همه جهت هاست. يعني موضوعات ساير دروش مي تواند با تربيت بدني ادغام شود و موضوعات تربيت بدني هم مي تواند با ساير درسها ادغام شود. براي نمونه، معلم رياضي که هندسه درس مي دهد و درصدها را ياد مي دهد مي تواند براي کشف آنها را به محيط ها و زمينه هاي تربين بدني بسپارد. در سوي ديگر، برنامه هاي تربيت بدني در حال حاضر در آماده سازي هوازي، ضربه زدن يا يادگيري مفهوم جذب نيرو کاربد دارد که مي تواند به آساني در ساير حوزه هاي درسي مورد بررسي قرار گيرد. معلم تربيت بدني بايستي در موضوعاتي که بوسيله معلمان کلاسها و ساير متخصصان درسها پوشش داده مي شود، حضور داشته باشد. معلم تربيت بدني مي تواند توزيع فهرستي از موضوعات تربيت بدني ادغامي ممکن را براي ساير معلمان مورد توجه قرار دهد. فعاليتهاي ادغامي ساده که کمتر از يک زمان کلاسي هستند فقط به قدرت تخيل معلمان نياز دارند. با اين حال اين پروژه هاي ادغامي وسيع تر به برنامه ريزي نياز دارند. معلمان بايد مشخص کنند که کدام زمان درسي به پروژه اختصاص خواهد يافت؟ دانش آموزان چگونه ارزيابي خواهند شد؟ و چه کسي ارزيابي خواهد کرد؟. معلمان بايستي به اين نکته نيز توجه داشته باشند که چگونه پروژه بر ربنامه هاي کاري آنها اثر خواهد گذاشت. ادغام ( يکپارچه سازي ) براي دانش آموزان هم مفهوم جديدي است. دانش آموزان هم بايستي درباره مسئوليتهايي که همراه با شرکت در فعاليتهاي ادغامي است آگاه شوند. کار کردن با بيش از يک معلم در يک پروژه ممکن است براي بعضي از دانش آموزان جذاب باشد ولي براي برخي ديگر جذاب نباشد.
سه نوع فعاليتهاي ادغامي
فعاليتهاي ادغامي به سه دسته تکالبف تثبيتي ( Embedded ) ، تکاليف تمريني ( Practice ) و تکاليف اکتشافي ( Discovery ) تقسيم بندي مي شوند.
تکاليف تثبيتي: ساير موضوعات درسي را در تکاليف تربيت بدني عادي ادغام مي کند. هدف آنها اين است که تکاليف را غني سازد و چالشي براي تکاليف عادي اضافه کند. براي مثال معلم از دانش آموزان مي خواهد تا تکرارهاي تمرين را در ضرايب 5 بشمارند يا به اسپانيايي بيان کنند. معلم ديگر ممکن است از علامت زباني براي علامت دادن تمرين گرم کردن بعدي استفاده کند.
تکاليف تمريني: دانش آموزان را با اين چالش مواجه مي کند که وقتي در برنامه هاي تربيت بدني شرکت مي کنند با ساير حوزه هاي درسي تعامل داشته باشند. هدف آنها تقويت دانش ساير حوزه هاي درسي بوسيله شرکت در فعاليتهاي جسماني است. اين تکاليف زماني بيشترين اثر را دارند که موضوعات ادغامي شامل حقايق پايه، فرايندهاي ساده و مهارتهاي پايه باشند. کينشر و فيش بورن ( 1995 ) پيشنهادهاي متعددي درباره تکاليف تمريني مطرح کرده اند. دانش آموزان ممکن است در روي زمين از روي صفحه 16 خانه اي عبور کنند و تلاش کنند تا يک لغت از فهرست هجي کردن را هجي کنند ( املاي کلمه را بگويند ). صفحه ها مي تواند روي يک فرش قديمي طراحي شود، با گچ در فضاي بيرون در حياط کشيده شود و يا به صورت نقطه هاي شماره گذاري شده يا حروف نوشته شده باشد. دانش آموزاني که مسائل رياضي را حل مي کنند مي توانند پاسخهايشان را با انداختن مبل کيسه اي در خانه اي که همان شماره را دارد، نشان دهند. ( اگر صفحه شماره اي شامل علائم رياضي باشد ) يک دانش آموز مي تواند يک شماره را صدا بزند و از دوستش بخواهد تا 5 پرش انجام دهد که به آن شماره برسد ( آن شماره را جور کند ). اگر دانش آموز اولي عدد 24 را اعلام کند، شريک او 5 پرش انجام مي دهد تا اين رابطه را درست کند ( 8+2*8 ).
تکاليف اکتشافي: ناب ترين و ارزشمند ترين تکاليف ادغامي، تکاليف اکتشافي هستند که براي شکوفايي اهدافي طراحي شده اند که نيازمند مهارتهاي فکر کردن سطح بالاتر هستند. اين فعاليتها به دانش آموزان اجازه مي دهد تا ارتباط موجود ميان حوزه هاي درسي مختلف را تشکيل دهند. شناسايي اهرمهاي بدن و بررسي استفاده از آنها در حرکات غلت زدن و حرکات نمايش روي دستگاه يک نمونه از تکاليف اکتشافي مي باشد. در يک نمونه از تکاليف اکتشافي، دانش آموزان مثالهاي مختلفي از قوانين حرکت نيوتن در تربيت بدني را شناسايي مي کنند و سپس فهرست خودشان را از « قوانين فعاليت جسماني » به وجود مي آورند.
فعاليت ادغامي بزرگ ( عمده ): در يک مدرسه راهنمايي سناريوي زير ممکن است رخ دهد. مدرسه يک مسافرت بولينگ در کل مدرسه را ترتيب دهد. معلمان درسهاي مختلف در فعاليت شرکت مي کنند. معلمان تربيت بدني تکنيکها را آموزش مي دهند. بخش مسابقه، نمره دهي و امتياز دهي را آموزش مي دهد. بعضي از دانش آموزان اعلاميه اطلاعاتي را آماده مي کنند و گروهي از دانش آموزان ديگر نتايج مسابقات را در روزنامه ديواري مدرسه گزارش مي کنند. همه دانش آموزان تجربيات خود را براي مجله کلاسهاي درس « هنرهاي زباني » خود مي نويسند. در درسهاي علوم، دانش آموزان تأثير تاب دادن توپ بولينگ روي مرکز ثقل بازي کننده را مطالعه مي کنند و ياد مي گيرند که چه کاري انجام دهند تا اثر آنرا خنثي کنند. گروهي از دانش آموزان هم سعي مي کنند تا تأثير انواع چرخش را روي توپ بولينگ بررسي کنند. آنها در مورد علت اثر بخشي ضربه زدن به هدفهاي ( میله های) 1- 3، تحقيق و بررسي مي کنند و بررسي مي کنند که چرا ميله بولينگ اين شکلي است و مرکز ثقل آن کجاست؟ به عنوان بخشي از کلاسهاي تخصصي شان، دانش آموزان موادي که توپ بولينگ و ميله بولينگ از آنها ساخته مي شود تحقيق و بررسي مي کنند. در مطالعات اجتماعي، دانش آموزان در مورد تاريخچه پيدايش و گسترش محبوبيت بولينگ در جهان ياد مي گيرند. در کلاسهاي هنر به سبکهاي هنرمندانه و منحصر به فردي که در لباسهاي بولينگ وجود دارد پرداخته مي شود. دانش آموزان تي شرتهاي بولينگ خودشان را طراحي مي کنند تا اين سبک را نشان دهند. بعضي از کلاسهاي هنري هم پوسترهاي تبليغي رويداد را طراحي مي کنند. همه اين فعاليتها در يک سفر دو روزه بولينگ انجام مي شود. با مشارکت چندين معلم و مدير اين فعاليت براي دانش آموزان يک تجربه يادگيري ادغامي خاص به وجود مي آورد.